The Truman Show PDF Afdrukken E-mailadres
(7 votes, average 4.00 out of 5)
maandag, 05 april 2010 17:28

truman-showHiernet zag ik voor de tweede maal de film The Truman Show. Deze film is gebaseerd op een boek dat een blik wil werpen op hoe ver de media zou kunnen gaan in haar drang om uit alles geld te slaan: een TV-maatschappij koopt (letterlijk) een kind, plaatst hem in een geheel geënsceneerde wereld en zendt dit live uit op TV. De regisseur bepaalt wie zijn vader en moeder zijn, op wie hij verliefd wordt, ...

De regisseur van The Truman Show, Peter Weir, heeft erover gewaakt dat de dieperliggende boodschap die in het boek lag, niet verloren ging in de film. Het is eigenlijk een zoveelste remake van een verhaal dat tweeduizend jaar geleden een tijdloze dimensie kreeg, de ‘allegorie van de grot van Plato’. Iedereen kent het verhaal. Slechts één van de personages van Plato heeft het lef om uit de grot te kruipen tegen het in de ogen stekende zonlicht in. De anderen deinzen bij de eerste knippering reeds terug en stellen zich tevreden met de schaduwen of afdrukken van de echte wereld op de rotswand (de eerste TV?). Angst weerhoudt hen ervan de werkelijkheid te zien. Zij leven in het duister, de durver danst nu zelf in het licht.

Hetzelfde geldt voor het hoofdpersonage van de Truman Show, Truman. Stap voor stap ontdekt Truman dat de wereld waarin hij leeft louter scene is. Hij begint dan ook te broeden op een ontsnappingsplan. Na talloze pogingen slaagt hij er toch in met een boot weg te varen, weg uit het dorp dat hij tot dusver nooit verlaten had. Geen geësceneerde storm kon hem stoppen. Een onbegrijpelijke drang in hem jaagt hem het dorp uit, bijna met een fatale afloop, dit alles live op TV natuurlijk. Het is de diepmenselijke drang naar vrijheid en waarheid (en ook liefde) die Truman letterlijk met het decor in blaast

Op dat ogenblik ontspint zich een laatste gesprek tussen Truman en de Grote Man, de regisseur, zijn fictieve vader. De regisseur tracht ultiem Truman ervan te overtuigen in zijn decorwereld te blijven met het argument dat de wereld die hij op het punt staat te ontdekken in niets verschilt van de wereld waarin hij tot dusver leefde. ‘Ook de wereld daarbuiten bestaat uit leugens en bedrog’. Maar in deze fictieve wereld ben je wel veilig.

Het boek dat de laatste Bookerprize binnenhaalde, The Life of Pi, bevat een beschrijving van een zoo door de zoon van de eigenaar van de zoo. Dit personage benadrukt dat al deze dieren niet wensen te ontsnappen, zelfs als men de deur zou openzetten. Wie van ons zou het immers op prijs stellen dat hij door de arm der wet uit zijn huis wordt gesleurd en er niet meer in mag? Hetzelfde geldt voor dieren. Mijn hond, Louis, verdraagt zelfs niet dat hij in een kamer naast degene waar wij zitten wordt gezet. Nochtans, niets doet hem meer plezier dan gaan ‘wandelen’, de buitenlucht in.

The Truman Show deed me denken aan een andere, nog briljantere film, The Shawshank Redemption. Dit gaat over het leven in de gevangenis. Het hoofdpersonage wordt steeds weer een voorlopige invrijheidstelling ontzegd. Na 20 jaar wordt hij plots toch vrijgelaten. Maar op dat ogenblik wil hij niet meer weg. De gevangenis is zijn thuis geworden, ‘I’m  institutionalised’zei hij. Wanneer men niets anders en beter meer kent, dan aanziet men ellende als geluk, uit pure gewenning. ‘De mens, die schoft, hij went aan alles’, schreef Dostojefski. Zij die de moed niet hebben om op ontdekking te gaan, hen is een kaal leven beschoren. Zij weten immers niet beter.

Maar waarom wil de mens toch zo graag zijn beschermde omgeving verlaten op zoek naar het onbekende (en onbeminde)? Willy Spillebeen verwoordde het in zijn boek ‘De Levensreis van een Man’ als volgt, ‘de mens is niet gemaakt voor het geluk, maar om nieuwsgierig te zijn’. Gelukkige mensen zijn immers niet interessant. Ernest Hemingway gaf als antwoord op de vraag hoe hij er toe in staat was op zulke mooie en authentieke wijze gevoelens te verwoorden, ‘d’abord il faut durer’, eerst moet men lijden. Is echte schoonheid niet ook een beetje verminkt, omdat ze dan pas echt is? Misschien mogen we geluk en schoonheid niet verwarren met tevredenheid en gaafheid. Moet de diamand ook niet gebroken worden vooraleer hij schittert? Blijkbaar zit er in de mens een ‘innate desire’ om zijn grenzen te testen, tot op de rand van het (levens)gevaarlijke. Om in de filmwereld te blijven, in ‘Bridges of Madison County’ zegt de ene geliefde tegen de andere op het ogenblik dat ze beseffen dat hun liefde op onoverkomelijke praktische bezwaren stuit (één van hen is reeds getrouwd en heeft kinderen), ‘we are the choices we’ve made’. Mogen we zover gaan om te stellen dat we eigenlijk zelf niets meer zijn de wijze waarop we zelf en vrij keuzes hebben gemaakt en zo onze vrijheid hebben omgezet in (onomkeerbare) daden? Is het daarom dat Truman kostte wat kost zijn vrijheid wil heroveren? Kan hij alleen op deze wijze zijn eigen persoonlijkheid en identiteit ontwikkelen?

+ Recensie
article thumbnail

Recensies Browse door alle besprekingen

RATINGS Beste Films

PollGeef Ons Uw Mening

Welke van deze Hollywood A-listers vind jij de beste?
 

LINKSVolg ons hier

peterblog

thomasblog

hermanblog