Movie Plazza

« Never let them treat you like a cripple »

Deze film geregisseerd door Taylor Hackford toont het portret van de befaamde soulmuzikant Ray Charles, die op angstvallig perfecte wijze wordt geacteerd door Jamie Foxx. Foxx kreeg dan ook meer dan terecht een oscar als beste acteur voor zijn prestatie in deze film. Hij voegt een nieuwe dimensie toe aan het acteren. Het lijkt niet meer alsof Foxx Ray Charles acteert, hij is gewoon Ray Charles. Van het stemtimbre in de hits zoals “hit the road Jack” en “georgia on my mind” tot zijn pianospel en houterige manier van wandelen, met de immer stralende glimlach. Foxx spaarde dan ook geen moeite voor deze film. Hij ging persoonlijk in de leer bij Ray Charles zelf (die kort voor de lancering van de film overleed) en strompelde soms 14 uur per dag met dichtgeplakte ogen rond op de set. Het resultaat mag dan ook gezien worden, “Ray” is een innemende film die het portret schetst van een muzikaal genie en een innerlijk verscheurd persoon.

Hetgeen Ray Charles echter onderscheidt van het “gewone” rijtje muzikale genieën is het feit dat hij blind werd toen hij 7 was. Hij was van stokarme komaf en verloor zijn ouders toen hij 15 was. Dit plaatst Ray Charles in een nog buitengewoner perspectief en zet hem zij aan zij met een figuur als Beethoven, die zijn gehoor verloor. Het is pas bij tegenslag dat de ware groten opstaan. En Ray raakt dan ook gesterkt, zowel muzikaal als in de achterdocht door zijn handicap.

Ray toont echter niet enkel een verheven beeld van een muzikaal genie die zowel op als naast de planken de pannen van het dak speelde. Neen, in Ray wordt de persoon van Ray Charles ook niet gespaard. Gebukt gaande onder de getuigenis van de dood van zijn jong broertje in zijn kinderjaren wandelt Ray verscheurd en getormenteerd doorheen zijn prille levensgang. Hij zoekt dan ook zijn toevlucht in drugs en vrouwen en slaagt er nooit in zijn geliefden volledig toe te laten tot zijn innerlijke. Ray had dan ook 12 buitenechtelijke kinderen en hield er talrijke minnaressen op na. Toch had hij nooit het lef zijn vrouw te verlaten. Ray wordt afgeschilderd als een figuur die na de vele uitbuitingen en degradaties in het begin van zijn carrière op zoek gaat naar loyaliteit en houvast, maar evolueert tot een figuur die er niet meer in slaagt zaken en geld te onderscheiden van het menselijke en vertrouwelijke.

Charles heeft echter naast een merkwaardige levenswandel ook een merkwaardige muzikale evolutie doorgemaakt. Hij was de eerste die muziekgenre’s als soul, gospel, country en R&B door elkaar ging gebruiken in een unieke stijl. Naast de emancipatie van de zwarten in de jaren 50 emancipeerde ook Charles’ muziek. Met het liedje als “doing the mess around” veroorzaakte Charles in het toenmalige preutse Amerika een aardschok en plaveide hij mee de weg tot de moreel ongebonden sixties.

Maar de film is naast goede acteerprestaties, sterke muzikale intermezzo’s en prachtige belichting vooral een psychologisch portret van een man die na zoveel tegenslag in het leven niet meer in staat was om te gaan met succes. “It takes a man to deal with failure, but it takes an even greater man to deal with success”. Charles blonk niet uit in het tweede. Hij begaat dan ook de fout waar zijn moeder hem zovele malen voor waarschuwde: “never let them treat you like a cripple”. Charles deed het echter zichzelf aan. In de donkere holtes van blindemansbestaan zocht hij verlichting in dat bevrijdende heroïneshot. Het betekende dan ook bijna het einde van zijn carrière wanneer de politie hem oppakte voor drugsbezit. Maar omdat alle helden van onze tijd moeten gelauwerd worden en niet enkel mogen gekleineerd worden omwille van hun typisch menselijke kantjes onthouden we toch vooral het postieve van de film en van Charles. Het verhaal van een man die ondanks alle tegenslag de muziekgeschiedenis herschreef en mee de zwarte emancipatiestrijd op gang trok. Iedereen die zich dan doodstaart op zijn gebrekkige persoon, ziet de ‘bigger picture’ niet. Iemand die zo een bijdrage brengt aan de muzikale geschiedenis hoeft niet doodgeslagen te worden omwille van buitenechtelijke kinderen en een heroïneverslaving. Helden zijn schaars in deze maatschappij en het is beter hen te onthouden voor hun uitzonderlijke bijdrage dan voor hun kleine kantjes. Ray, is een pakkende film die je meerdere facetten van een muzikaal genie openbaart. Het is echter aan de kijker te beslissen welke het meest doorweegt.

+ Recensie

+ Recensie

+ Recensie

+ Recensie