Avatar PDF Afdrukken E-mailadres
(11 votes, average 4.45 out of 5)
maandag, 05 april 2010 18:29

avatarAll energy is borrowed

Ga even zitten. Zet je bril af. Zet je 3D-bril op. Fasten your seatbelt. Avatar blaast je gegarandeerd helemaal omver.

Geen erg, u bent in goed gezelschap. Toen regisseur James Cameron (Titanic) aan zijn collega’s Steven Spielberg en Peter Jackson toonde wat hij allemaal kon met zijn 3D-technologie, vielen zelfs deze twee haast letterlijk van hun regisseursstoel.

Avatar is een revolutie. De 3D-technologie bestaat al langer. Maar nu komt ze ook naar u toe, naar de massa. Vanaf nu is Avatar de standaard. En Cameron legde de lat dadelijk wel héél hoog. Enkel Cameron mag zulke megalomane projecten beginnen van filmstudio’s. Na Titanic breekt Cameron met Avatar opnieuw het record van productiekosten. Maar Avatar is goed op weg om ook het opbrengstrecord van Titanic van de tabellen te vegen. Het is fijn te beseffen dat enkele regisseurs nog – tegen alle economische logica in – nog zulke gedurfde projecten durven aanvatten. Avatar bewijst hun gelijk.

Toen Cameron 12 jaar geleden voor het eerst de idee opperde om een nieuw universum te creëren met 3D camera’s, kreeg hij van zijn technische staf een simpel antwoord: onmogelijk. Daarom heeft Camaron (een amateur wetenschapper) zelf – in samenwerking met Sony – nieuwe 3D-technologie ontwikkeld. Mobiele 3D-camera’s worden gecombineerd met ‘Motion Capture’. Bij Motion Capture worden de acteurs bedekt met reflectoren, waardoor al hun bewegingen worden geregistreerd door meer dan honderd infrarood-camera’s. Dankzij deze data kan de pc vervolgens een tekenfilm-karakter tot leven wekken. Film op een heel nieuw niveau!

Cameron moest wachten met Avatar tot deze 3D technologie op punt stond. Hij wil de kijker immers twee werelden kunnen voorschotelen. De echte wereld (die van de mensen) en één die echt lijkt (Pandora met haar inwoners die lijken op mensen, maar dan 3 meter groot en met een blauwe huid, de Na’Vi). Dankzij de 3D-technologie vraag je je aan het einde van de film af welke nu de echte wereld is. De onze, of die in 3D. De mensen of de Na’Vi …

avatar_pandora‘Its not a movie, its a universe’, zegt Cameron. Hij creëerde voor Avatar een geheel nieuwe planeet, Pandora. Een planeet gehuld in een onvoorstelbaar woeste, exotische en pure jungle. Er is maar één probleem op Pandora. De inwoners van een andere planeet, Aarde, hebben een heuse (Amerikaans lijkende) legerbasis neergepoot op Pandora.

Cameron ging heel ver om de illusie van realiteit te scheppen. Zo legde hij zijn ontwerp voor de legerhelicopters van de toekomst voor aan een luchtvaartexpert, die hem zei ‘you can take it out and fly it’. Hij had zijn doel bereikt: ‘Die zoete plaats waar alles fictie is en toch meer dan echt’. Welkom op Pandora!

Jake Sully (Tim Worthington) is een paracommando van het ‘aardse’ leger die naar Pandora wordt gestuurd. Hij heeft een bijzondere opdracht, het besturen van één van de Avatars. Een Avatar is een levensechte kopie van de Na’Vi wiens DNA gemixt is met dat Jake Sully zelf. Via een besturingscapsule belandt de geest van Sully in zijn Avatar, alsof hij echt een Na’Vi is.

Via zijn Avatar wordt hij geacht het vertrouwen te winnen van de Na’Vi. Zo moet hij hen overtuigen om te verhuizen. Ze wonen immers boven een zeldzaam erts (Unobtanium) waarmee het energietekort op aarde wordt aangevuld. ‘This is why we’re here. Because this little gray rock sells for twenty million a kilo’, zegt de bestuurder van het leger. ‘And you are supposed to find a diplomatic solution’, zegt hij tegen Sully. Zoniet, zal zijn leger de Na’Vi verjagen. Buitenlandse politiek in het buitenaardse.

Jake is lam. ‘But, despite his broken body, he is still a warrior at heart’. Hij is naar Pandora gekomen voor ‘a fresh start in a new world. Where I can make a difference’. Avatar betekent een beeld van onszelf in een andere wereld. Het is ook de naam van het fotootje dat je van jezelf op facebook plaatst.

Dankzij de Avatar kan Jake opnieuw lopen. Er is nu nog slechts één zaak waar hij naar op zoek is. ‘All I wanted was a single thing worth fighting for’. Het zou niet lang op zich laten wachten.

avatar-movie

Hij slaagt er als enige in het vertrouwen te winnen van Neyfiri (Zoe Saldana), een vrouwelijke Na’Vi. Op haar aandringen beslist het opperhoofd van de Na’Vi om Jake te leren leven als een echte Na’Vi. Want ‘jij bent niet zoals de anderen. Je bent geen volle beker waar niets meer bij kan’.

In deze film zijn de contrasten strak afgelijnd. Wetenschap staat tegenover natuur. Kennis tegenover instinct. Macht tegenover menselijkheid.

Maar terwijl Jake de levensstijl van de Na’Vi aanleert, begint zijn hele wereld te kantelen. Hij leert hoe voor hen in de natuur alles met alles verbonden is ‘through storytelling, song, dance and crafts’. Hij leert dat ‘alle energie geleend is. En dat we de dag komt dat we alles moeten teruggeven aan de natuur’. Cameron houdt de kijker een spiegel voor. Er is onze wereld: rationeel, hard en materieel opportunistisch. En er is Pandora, de wereld zoals ze zou moeten zijn: natuurlijk, verbonden en immaterieel.

Aan het einde van zijn opleiding wordt Jake opgenomen in de groep, als één van de Na’Vi. ‘Every person is born twice. The second time is when you earn your place among the people forever’. Jake is nu mens én Na’Vi. Maar wat is hij meest? ‘Everything is backwards now, like out there is the true world and in here is the dream.’

Hier begint het dilemma: ‘Which life does he want to live in?’ Dezelfde vraag verscheurt Neyfiri wanneer ze moet kiezen tussen Jake (de ‘alien’) en Tsu’Tey, de Na’Vi met wie ze geacht wordt te trouwen. ‘She is torn between doing what is expected from her and following her heart.’

Neyfiri kiest voor Jake. Jake kiest voor Neyfiri. En voor de Na’Vi. Voor hem zijn de Na’Vi meer mens dan de echte mensen. Ze zijn niet buitenaards of bovenmenselijk. Ze zijn supermenselijk. De mens in zijn meest pure vorm, in zijn oervorm, maar dan in 3D.

Dat is ook de enige zwakte van deze film. Het ligt er allemaal wat te dik op. De impliciete kritiek op de Irak-oorlog van Bush. De there-is-no-planet-B-klimaatboodschap. De goedkope naamsverwijzingen (Na’Vi verwijst naar ‘natives’, de Amerikaanse indianen). Maar ook de karakterschets van de personages is vaak weinig subtiel en heel zwart-wit. De contrasten zijn té scherp afgelijnd.

Iedereen weet immers dat al wat natuurlijk is, niet noodzakelijk goed is. En al wat cultuur is, niet noodzakelijk slecht. Zo eenvoudig zit de wereld niet ineen.

Cameron heeft de scheidingslijnen echter met opzet zo scherp gehouden. Hij wil een krachtige, positieve boodschap doorheen de wereld doen schallen. Uiteindelijk wint de natuur altijd. Chassez le naturel et il revient au galop. Verjaag het natuurlijke en zij komt in volle galop terug. Het natuurlijke in de wereld en in onszelf is voor Cameron ‘something to fight for’.

De muziek van James Horner (Troy, A Beautiful Mind, Star Trek) maakt dit daverende epos helemaal af. Als deze film je niet door elkaar schudt, heb je geen hart. Als je deze film niet gezien hebt, leef je in het verleden van de film.

+ Recensie
article thumbnail

Recensies Browse door alle besprekingen

RATINGS Beste Films

PollGeef Ons Uw Mening

Welke van deze Hollywood A-listers vind jij de beste?
 

LINKSVolg ons hier

peterblog

thomasblog

hermanblog